می‌نویسند که حدود دو هزار و چهارصد سال پیش، در جنوب فلات ایران، سرزمینی کوچک به نام «هوترا» وجود داشت؛ شهری که میان دشت‌های خشک و رودخانه‌ای باریک بنا شده بود. پسری که بعدها «آریامن» نام گرفت، فرزند یکی از نگهبانان شاهی بود، نه شاهزاده. اما چرخ روزگار چنان گشت که تاج در نهایت بر سر او قرار گرفت.

آریامن مردی باهوش بود؛ چشم‌هایی که همیشه نیمه‌چرخان و مراقب بودند. از کودکی عادت داشت تنها قدم بزند، کم حرف بزند و بیشتر نگاه کند. همین خوی مراقبت باعث شد بسیاری او را مناسب قدرت بدانند. پس از مرگ شاه پیشین، که هیچ وارثی نداشت، بزرگان شهر به این نتیجه رسیدند که فردی آرام و حسابگر بهتر از جنگجویان پرهیاهوست.

اما همان ویژگی که او را بالا برد، بعدها به سقوطش نزدیک کرد: ترس از تصمیم.

در سال‌های اول پادشاهی، هوترا روزهای آرامی داشت؛ زمین‌های کشاورزی حاصلخیزتر از قبل شدند، بازرگانان از مسیر شهر عبور می‌کردند و خزانه پر می‌شد. اما آریامن از اینکه مبادا دشمنی از راه برسد یا شورشی درون شهر رخ دهد، دائماً فرمان‌هایی صادر می‌کرد که مردم را به اطاعت کورکورانه وادار می‌ساخت. او فکر می‌کرد امنیت یعنی خاموش کردن هر صدای مخالف.

اولین اشتباه بزرگش همین بود: ترس را با قدرت اشتباه گرفت.

وقتی رئیس یکی از قبایل همسایه برای مذاکره درباره تقسیم آب‌های رودخانه آمد، آریامن جلسه را لغو کرد. نه به خاطر غرور؛ بلکه به خاطر اینکه می‌ترسید مبادا در مذاکره شکست بخورد و این شکست نشانه ضعف باشد. نتیجه این شد که قبیله همسایه سیل‌بندها را تغییر داد و بخش زیادی از آب را به سوی خود منحرف کرد. خشکسالی هوترا را تهدید کرد.

مردم کم‌کم فهمیدند که پادشاهی که می‌ترسد، گاهی از دشمن خطرناک‌تر است.

اما آریامن یک ویژگی مثبت مهم داشت:

در زمان‌های بحرانی به نصیحت پیران گوش می‌داد. وقتی خشکسالی شدت گرفت، پیرمردی سالخورده به نام «کابور» نزد او رفت و گفت: «شاه من، دنیا با ترس نمی‌چرخد. اگر آب رفت، راه آب تازه بساز. اگر دشمن رسید، دل قوی دار.»

آریامن برخلاف خیلی از شاهان، اجازه داد کابور حرفش را تمام کند. سپس گروه‌هایی فرستاد تا مسیرهای جدید آب را بررسی کنند. مردان هوترا تونل‌هایی کندند، آبراه‌های قدیمی را احیا کردند و با تلاش شبانه‌روزی بخشی از آب بازگشت. دهقانان دوباره امید گرفتند.

این کار بزرگ‌ترین موفقیت او بود:

درک کرد که عمل‌گرایی مهم‌تر از محافظه‌کاری است.

اما او هیچ‌گاه نتوانست بر ترس درونی خود غلبه کند. سال‌ها بعد، وقتی قبیله همسایه پیشنهاد صلح پایدار داد، آریامن باز هم از مذاکره سر باز زد. جنگی کوتاه اما خسارت‌بار رخ داد. هرچند هوترا پیروز شد، اما زیان انسانی و مالی‌اش بیشتر بود. آریامن تا پایان عمر فهمید که بسیاری از رنج‌ها نه از دشمن، بلکه از ذهن خودش برخاسته بود.

نام او در تاریخ پررنگ نیست، اما مورخان هوترا جمله‌ای از او را نقل کرده‌اند:

«پادشاهی که می‌ترسد، حتی در تخت طلا هم آرامش نمی‌یابد.»